Bakit Kapampangan?
Thursday, November 26, 2009
Saturday, November 14, 2009
"Manny " Philippines" Pacquiao"
Pamagat ne nining sinulat da huffington post http://www.huffingtonpost.com/jose-antonio-vargas/online-hit----manny-phili_b_357832.html
Wednesday, November 11, 2009
Sunday, November 08, 2009
PASUDECO
PASUDECO - A Learning and Teaching Mall - Ing Tune Conservation
Misan abak ketang panaun ding mumunang banwa ning 2000 ikit keng mamasuk pa ing PASUDECO. Menik ko karetang matas nang balitang nitang pekamaragul a ilera ning lugal pipamyalungan Matas Pipagaralan ning Kapampangan o Pampanga High School Grounds.
Manyaman ing dimdam kung kabag ning salu ku, pauli ning kanitang tawli keng ikit tayimik ya't alang galo o asuk a mararandam, mayayakit. Neng akakit yang mamasuk anti yang misubli bye kaybat ning dakal a banwang makatmbun pilan sukad gamat laar.
Abasa ku ngeni king misara ne pala at isip-sipan da nung nang gawan king Makasalesayan Pangabyayan Telakaran ning Kapampangan Historic Economic and Industrial Institution.
1. Makasalesayan ya ing PASUDECO - e mu kabud king makatulid nang pamangawang mayumu at nanu pang kayabe nang apapalwal gamit, kasangkapan at pamangan nini, nunge 2. Mekasaup yang bina karing bye ding tau Kapampangan at makapadurut Lalawigan kayabe ne ing Menila. 3. Metung yang mekasikan king panyulung pangabyayan ning Pilipinas ing PASUDECO. 4. Mekasaup ya king Panyatung kabyasanan lakwas na king pamangabyayan at agham, (food industry, economics and sciences including engineering) 5. Dakal lang mekapagaral, mengayari, mitas belwan tau pauli ning PASUDECO.
Dakal pa ing merapat pauli ning PASUDECO. Anya, marayu ku man king lugal ning kanakung kebayitan, bisa ku sang mag-munikala nung makananung pakaban at busten mabye ing ulaga at katutwan merapat at ayambag ning maragul a Industriang dela ning mataba at mapamungang Gabun Tibwan:
Karing Pamilyang makatayid king PASUDECO: Gamitan ya sa pu ini bang lakwas migising, maganaka ing belwan king milabas. Mandatila o e ya sa milalako ing sadya nang lupa nini. Nung gawan yang salamin ing bubungan na, kanaku, balamu ali manayun o likas ini. Makananu yang coconserve neng asme karagul ing gawan a pamagalwang ini? Mekad nung maralumdaum yang bina kilub, ing dapat gawan, pinturan yang makasala king kapadurutnan. Kanita akit da ring dadalo at magpakabyasa ing kilub ning dake nang Museo nining Pamanang PASUDECO.
Masanting ing apaltutu itang minukala ku kanitang samasan la ding matwa at mayamlat tamung istasyun tren. Ganakan ing karetang libutad ding banwang 90 bisni ku't minikala ini king aptas. Dapot king dane ning pamanyagip kareni abe ing at e buburan angang malyari ing karelang tune masalese kabilyan at lupang makadukit king amlat. Ating salamin bubungan o agyang atap ketang panaun a mitalakad ya kaya ing PASUDECO? Buri kung sabyan busten yang matuki ing tune conservation - e lalako ing kaladwa ning metung talakaran.
Munikala ku pu, ing panalili king yerung bubungan nunge ali man tune yeru, pauli ning tibe o nanu pang kasangkanan; ita sanang kawangis nang kawangis itsura ning YERU. Ali taya alilan a itsura ing PASUDECO. Ali ya kaylangan gawan lupang modern o high tech. neng ali naman ita ing katutwan o likas nang itsura ampon kwentu amlat kasalesayan.
Metung pang maulaga nunge man pekamaulaga, nung gawan yang mall ali sana pu shopping mall. Bakit e ya gawan lugal pikwanan belwan at kabyasnan ? Dakal nala deng shopping malls. Neng deni makatayid lang bina king consumerism a masikan sasaup manakap o makapangalingwan king dakal nang dake ning amlat tamu. Masikan sinaup king pangayalwa ning panaun ing consumerism. Dakal milako kabyayan, kapanintunan pauli ra ding metung mu makibanding pipamalenkyan. Masikan mituran ing belwan ampon pamaningat king kalikasan at pamana ning Indung Tibwan pauli ra ding meging panugali king panaun ding shopping, shopping. Merakal ing sukal at basura at plastikan pauli na ning pamanyolu panakitan ding ditak mung tau. Bakit ali taya gawan manalakad ulaga, belwan kesa king kapanyiran king Tibwan ngeni ing matwang talakaran PASUDECO?
Ali ku salungat karing palengki, pipanganan o pidulungan panyalwan, dapot tandanan tala sukat at tukyan ding sadyang gawi at kaugalyan maningat king Indung Tibwan. Mother Nature at ing kekatang Kalinangan. Ali taya paburen mapapangan pati kekatang belwan. Ngana nitang metung aklat, purus nang consume, consume, ing bage tatalakad ala nang makabyasa, ala nang lugal pitipunan ding tau. Lugal nung nula mitalamitam, misabisabi. Lugal piganakan king milabas ban makasaup king bukas. Akakit ta ngeni dakal lang sasakit utak o buntuk. Dakal lang mag-suicide o magbigti. Dakal lang manyamantala. Dakal la ding duwag. Alang lugud sarili at kapara. Wa atin pisamban, dapot king pisamban ali tana balu nung nanu pin ing paramdam ning Ginu kekatamu nung ala tang abe makaramdam kanini. Nung abayan taya ini king pamakiyabutan karing kapara pota karin taya damdaman ing sasabyan ning Dios. Sana ing PASUDECO magi yang makanining lugal. A malyari naman manakitan ba yang misadsad at makatipun pang dakal.
Pangading makasaup ya king pamanyagip ning yatu ing PASUDECO kapamilatan ning pamanyundu nang manuru at magpabyasa karing anak at agyang karing taung atyu na idad. Itang kabyasnan at belwan ali milalako pangatuklu karing bitis tamu king gabun. Kanita asabi tamung: Mete ya dapot king pangamate na lakwas yang mebye't memye . By dying PASUDECO will live and give more. - by Aida D. Tanglao 11/8/09 Makasadya ku pung sumaup pa o mambag pang diwa't munikala ning pamanalakad ning binansagan kung Learning and Teaching Mall PASUDECO.
Misan abak ketang panaun ding mumunang banwa ning 2000 ikit keng mamasuk pa ing PASUDECO. Menik ko karetang matas nang balitang nitang pekamaragul a ilera ning lugal pipamyalungan Matas Pipagaralan ning Kapampangan o Pampanga High School Grounds.
Manyaman ing dimdam kung kabag ning salu ku, pauli ning kanitang tawli keng ikit tayimik ya't alang galo o asuk a mararandam, mayayakit. Neng akakit yang mamasuk anti yang misubli bye kaybat ning dakal a banwang makatmbun pilan sukad gamat laar.
Abasa ku ngeni king misara ne pala at isip-sipan da nung nang gawan king Makasalesayan Pangabyayan Telakaran ning Kapampangan Historic Economic and Industrial Institution.
1. Makasalesayan ya ing PASUDECO - e mu kabud king makatulid nang pamangawang mayumu at nanu pang kayabe nang apapalwal gamit, kasangkapan at pamangan nini, nunge 2. Mekasaup yang bina karing bye ding tau Kapampangan at makapadurut Lalawigan kayabe ne ing Menila. 3. Metung yang mekasikan king panyulung pangabyayan ning Pilipinas ing PASUDECO. 4. Mekasaup ya king Panyatung kabyasanan lakwas na king pamangabyayan at agham, (food industry, economics and sciences including engineering) 5. Dakal lang mekapagaral, mengayari, mitas belwan tau pauli ning PASUDECO.
Dakal pa ing merapat pauli ning PASUDECO. Anya, marayu ku man king lugal ning kanakung kebayitan, bisa ku sang mag-munikala nung makananung pakaban at busten mabye ing ulaga at katutwan merapat at ayambag ning maragul a Industriang dela ning mataba at mapamungang Gabun Tibwan:
Karing Pamilyang makatayid king PASUDECO: Gamitan ya sa pu ini bang lakwas migising, maganaka ing belwan king milabas. Mandatila o e ya sa milalako ing sadya nang lupa nini. Nung gawan yang salamin ing bubungan na, kanaku, balamu ali manayun o likas ini. Makananu yang coconserve neng asme karagul ing gawan a pamagalwang ini? Mekad nung maralumdaum yang bina kilub, ing dapat gawan, pinturan yang makasala king kapadurutnan. Kanita akit da ring dadalo at magpakabyasa ing kilub ning dake nang Museo nining Pamanang PASUDECO.
Masanting ing apaltutu itang minukala ku kanitang samasan la ding matwa at mayamlat tamung istasyun tren. Ganakan ing karetang libutad ding banwang 90 bisni ku't minikala ini king aptas. Dapot king dane ning pamanyagip kareni abe ing at e buburan angang malyari ing karelang tune masalese kabilyan at lupang makadukit king amlat. Ating salamin bubungan o agyang atap ketang panaun a mitalakad ya kaya ing PASUDECO? Buri kung sabyan busten yang matuki ing tune conservation - e lalako ing kaladwa ning metung talakaran.
Munikala ku pu, ing panalili king yerung bubungan nunge ali man tune yeru, pauli ning tibe o nanu pang kasangkanan; ita sanang kawangis nang kawangis itsura ning YERU. Ali taya alilan a itsura ing PASUDECO. Ali ya kaylangan gawan lupang modern o high tech. neng ali naman ita ing katutwan o likas nang itsura ampon kwentu amlat kasalesayan.
Metung pang maulaga nunge man pekamaulaga, nung gawan yang mall ali sana pu shopping mall. Bakit e ya gawan lugal pikwanan belwan at kabyasnan ? Dakal nala deng shopping malls. Neng deni makatayid lang bina king consumerism a masikan sasaup manakap o makapangalingwan king dakal nang dake ning amlat tamu. Masikan sinaup king pangayalwa ning panaun ing consumerism. Dakal milako kabyayan, kapanintunan pauli ra ding metung mu makibanding pipamalenkyan. Masikan mituran ing belwan ampon pamaningat king kalikasan at pamana ning Indung Tibwan pauli ra ding meging panugali king panaun ding shopping, shopping. Merakal ing sukal at basura at plastikan pauli na ning pamanyolu panakitan ding ditak mung tau. Bakit ali taya gawan manalakad ulaga, belwan kesa king kapanyiran king Tibwan ngeni ing matwang talakaran PASUDECO?
Ali ku salungat karing palengki, pipanganan o pidulungan panyalwan, dapot tandanan tala sukat at tukyan ding sadyang gawi at kaugalyan maningat king Indung Tibwan. Mother Nature at ing kekatang Kalinangan. Ali taya paburen mapapangan pati kekatang belwan. Ngana nitang metung aklat, purus nang consume, consume, ing bage tatalakad ala nang makabyasa, ala nang lugal pitipunan ding tau. Lugal nung nula mitalamitam, misabisabi. Lugal piganakan king milabas ban makasaup king bukas. Akakit ta ngeni dakal lang sasakit utak o buntuk. Dakal lang mag-suicide o magbigti. Dakal lang manyamantala. Dakal la ding duwag. Alang lugud sarili at kapara. Wa atin pisamban, dapot king pisamban ali tana balu nung nanu pin ing paramdam ning Ginu kekatamu nung ala tang abe makaramdam kanini. Nung abayan taya ini king pamakiyabutan karing kapara pota karin taya damdaman ing sasabyan ning Dios. Sana ing PASUDECO magi yang makanining lugal. A malyari naman manakitan ba yang misadsad at makatipun pang dakal.
Pangading makasaup ya king pamanyagip ning yatu ing PASUDECO kapamilatan ning pamanyundu nang manuru at magpabyasa karing anak at agyang karing taung atyu na idad. Itang kabyasnan at belwan ali milalako pangatuklu karing bitis tamu king gabun. Kanita asabi tamung: Mete ya dapot king pangamate na lakwas yang mebye't memye . By dying PASUDECO will live and give more. - by Aida D. Tanglao 11/8/09 Makasadya ku pung sumaup pa o mambag pang diwa't munikala ning pamanalakad ning binansagan kung Learning and Teaching Mall PASUDECO.
Tuesday, October 27, 2009
Ligaya Para Kang Korina
Patye akakit meng masaya ing tau lulugud, sasaya ka naman. Kaybat ning melambat a panaun mika kayabe ne i Korina Sanchez. Makayawa ing saya na at lagu.
Sana mika anak lang dakal. At maligaya angang-angang Senador Mar Roxas.
Masayang Aldo kang Korinang pilan nang banwang mamalita kekaming marayu king Tibwan! Makalam a pamiyabe kekayung adwa!
Pa-likas dana kang Ninung dang Noynoy ining Kapampangan ku.
Sana mika anak lang dakal. At maligaya angang-angang Senador Mar Roxas.
Masayang Aldo kang Korinang pilan nang banwang mamalita kekaming marayu king Tibwan! Makalam a pamiyabe kekayung adwa!
Pa-likas dana kang Ninung dang Noynoy ining Kapampangan ku.
Sunday, October 25, 2009
Katutubung Americanang Kapampangan
Mibayit yang American Indian Filipina, dapot Kapampangan yang meragul at miras ketwan i Malu.
Ali ku kalinguan itang Aldo ning Pangabinyag na Angeles. Maragul ing pamagsadya. Ding kamaganak migatba ding meging pengari na at kakaluguran ilang mepiling tegawan. Maygit la king walu, nung mausta pa ing pamananda ku. Anak ku pa kanita. Anam banwa king lambat pamagaral ing twa ku kang Malu T. Gueco.
Maralas keng pangutang i Malu karing akaka-email talasulat dapot e ke pa miyabutan anga ngeni. Lakwas na patye ababalitan yang ating kapanamdaman karing susulat na, agaganaka ke i Malu. Ngeni abasa ke ing sulat nang pasalamat at papuge king megi nang Talaturu ing Gagalangan Tubud ning Pilipinas Vietnam Laura Quiambao-Del Rosario. Matula kung memasa para kang Malu. Dakal pasalamat at kapasnon ing menakit kung metung pamiganaka at kapasalamatan para king metung a talaturu!
Lwid ka Malu ! Lwid ka Laura !
Mipatune king sulat na ing metung bage agawa ning metung talaturu king bye ning magaral. Metung pagaralan king pamanantabe karing anak malati, ing pamagmasid kareni maragul yang bage keng pamanyulung ning kabyasnan. Aliwa ing atyu king isip ning talaturu yang tutukyan o susulung, ing atiyu king anak yang papansinan at susuglungan belwan at patutwan. Ya pin ini ing sasabyan dang ing pamanuru makaparikil ngan king tuturu.
Puge keka Malu. Puge karing Talaturu!
Ing kekang Dara, ausan mung Atsing Aida.
Ali ku kalinguan itang Aldo ning Pangabinyag na Angeles. Maragul ing pamagsadya. Ding kamaganak migatba ding meging pengari na at kakaluguran ilang mepiling tegawan. Maygit la king walu, nung mausta pa ing pamananda ku. Anak ku pa kanita. Anam banwa king lambat pamagaral ing twa ku kang Malu T. Gueco.
Maralas keng pangutang i Malu karing akaka-email talasulat dapot e ke pa miyabutan anga ngeni. Lakwas na patye ababalitan yang ating kapanamdaman karing susulat na, agaganaka ke i Malu. Ngeni abasa ke ing sulat nang pasalamat at papuge king megi nang Talaturu ing Gagalangan Tubud ning Pilipinas Vietnam Laura Quiambao-Del Rosario. Matula kung memasa para kang Malu. Dakal pasalamat at kapasnon ing menakit kung metung pamiganaka at kapasalamatan para king metung a talaturu!
Lwid ka Malu ! Lwid ka Laura !
Mipatune king sulat na ing metung bage agawa ning metung talaturu king bye ning magaral. Metung pagaralan king pamanantabe karing anak malati, ing pamagmasid kareni maragul yang bage keng pamanyulung ning kabyasnan. Aliwa ing atyu king isip ning talaturu yang tutukyan o susulung, ing atiyu king anak yang papansinan at susuglungan belwan at patutwan. Ya pin ini ing sasabyan dang ing pamanuru makaparikil ngan king tuturu.
Puge keka Malu. Puge karing Talaturu!
Ing kekang Dara, ausan mung Atsing Aida.
Saturday, October 24, 2009
Composting At Kanyo
Digdag da ing pamanipun tagantagan at nanu pang malalaso magin pataba king gabun. Ing composting kekatamu katayid ne ning aldoldo bie kanita pa. Pati danum titipunan at titipiran. Ing pipanunyaban abyas kakabit king palaganang pipanwasan pinga at aliwa pang pipanganan. Ding pingan a milako na laman, antimo ring tagantagan o pisimen ibat mengan titipunan. Ding pigan a mibanyo king piunyaban abyas yabe king lulanan tagan at pisimen. Ya pin ini ing kanyo. Ini yang papakan karing babing sesesen. Nung asu o pusa o manuk la ding sese ing laman yang papakan. Ing piunyaban at pipagbanyon pingan apanugtud tanaman o yabe king compost. Kanini matalik lang dakal ding bulati. Dening bulati kakanan da ini lakwas na ing pisimen gule. Ing dinat ding bulati yang maging pataba. Anya nung buri yung mataba ing compost at marakal, parati lang dirinan apangan ding bulati, pati balat sibuyas, pibalatan nanu man prutas o gule at pisimen da reni. Nung ali ing dinat da yang karelang kanan. Mawala kanita o mabawas ing compost.
Ing patabang megawa king compost ali mu pataba ing gamit na at ulaga. Ngening malulunak ya ing gabun yatu, ing compost maging panambak ban mitas ing gabun. Kesa king parakalan ing iyugse maka sangkan accretion o makatambak king dayat malat o karing ilug, ing gabun at kalangian yang tatas at tatambakan ning compost.
Malating bage dapot makasagip king Yatu. Panlutas king dala ning pamanalwa ning panaun o Climate Change.Ngening megi yang batas king San Francisco ing paman-ompost, ali ranako kalyan o kapalyan buntuk ding babawal kanaku. Malino yang maulaga at kaylangan ning Yatu ing sadya tang ugaling matwa, ing pamangompost.http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2009/09/09/BAR419IP8A.DTL
Ing patabang megawa king compost ali mu pataba ing gamit na at ulaga. Ngening malulunak ya ing gabun yatu, ing compost maging panambak ban mitas ing gabun. Kesa king parakalan ing iyugse maka sangkan accretion o makatambak king dayat malat o karing ilug, ing gabun at kalangian yang tatas at tatambakan ning compost.
Malating bage dapot makasagip king Yatu. Panlutas king dala ning pamanalwa ning panaun o Climate Change.Ngening megi yang batas king San Francisco ing paman-ompost, ali ranako kalyan o kapalyan buntuk ding babawal kanaku. Malino yang maulaga at kaylangan ning Yatu ing sadya tang ugaling matwa, ing pamangompost.http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2009/09/09/BAR419IP8A.DTL
Subscribe to:
Posts (Atom)